Avrupa'da 48 Saatte Şirket Kurma Dönemi Yaklaşıyor: AB'nin Yeni Şirket Modeli “EU Inc.” Yasama Sürecinde
Işık Hukuk Bürosu
30 Eki
5 dakikada okunur

Avrupa Birliği, 27 üye ülkede ortak kurallara dayanan yeni bir şirket modeli oluşturmaya hazırlanıyor. Avrupa Komisyonu'nun 18 Mart 2026'da sunduğu “EU Inc.” teklifi, şirketlerin tamamen dijital ortamda, 48 saat içinde ve en fazla 100 euro maliyetle kurulabilmesini hedefliyor. AB Konseyi'nin 23 Ekim 2026'da müzakere pozisyonunu kabul etmesiyle düzenleme önemli bir aşamaya ulaştı. Ancak model henüz yürürlüğe girmiş değil.
Avrupa Birliği, girişimcilerin ve büyüme aşamasındaki şirketlerin farklı üye ülkelerde faaliyet gösterirken karşılaştığı hukuki ve idari engelleri azaltmak amacıyla yeni bir şirket modeli üzerinde çalışıyor.
Avrupa Komisyonu tarafından 18 Mart 2026'da sunulan ve AB hukukunda “28. rejim” yaklaşımı kapsamında değerlendirilen EU Inc. teklifi, mevcut ulusal şirket türlerine alternatif oluşturmayı amaçlıyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, modelin adını 21 Ocak 2026'da Davos'ta duyurmuştu.
Düzenlemenin temel hedefi, Avrupa'da şirket kuruluşunu kolaylaştırmak, sınır ötesi yatırımları desteklemek ve girişimlerin büyüme süreçlerinde karşılaştığı hukuki parçalanmayı azaltmak.
27 Farklı Hukuk Sistemine Ortak Bir Alternatif
Avrupa Birliği'nde bugün 60'tan fazla limited şirket türü bulunuyor. Üye devletlerin şirket kuruluşu, sermaye, pay devri ve kurumsal yönetime ilişkin farklı düzenlemeleri, birden fazla ülkede faaliyet göstermek isteyen girişimler açısından ek maliyetler ve idari yükümlülükler doğurabiliyor.
Mevcut Avrupa Şirketi (Societas Europaea – SE) modeli, 120.000 euro asgari sermaye şartı ve kuruluş koşulları nedeniyle özellikle erken aşama girişimler için sınırlı bir seçenek oluşturuyor.
EU Inc. ise daha erişilebilir ve esnek bir alternatif olarak tasarlanıyor.
Modelin isteğe bağlı olması öngörülüyor. Girişimciler, Almanya'daki GmbH veya Fransa'daki SAS gibi ulusal şirket türlerini kullanmaya devam edebilecek.
Bununla birlikte EU Inc., ulusal hukuk sistemlerini tamamen ortadan kaldırmayacak. Ortak Avrupa kurallarının düzenlemediği alanlarda ilgili üye devletin ulusal mevzuatı uygulanmaya devam edecek.
Şirket Kuruluşunda 48 Saat ve 100 Euro Hedefi
Teklifin en dikkat çekici yönlerinden biri, şirket kuruluş süreçlerinin dijitalleştirilmesi ve maliyetlerinin azaltılması.
Komisyonun önerdiği model kapsamında:
48 saatte kuruluş: Standart kuruluş belgelerinin kullanıldığı ve gerekli kontrollerin tamamlandığı durumlarda şirket kuruluşunun en fazla 48 saat içinde gerçekleştirilmesi hedefleniyor.
100 euro maliyet sınırı: Standart kuruluş işlemlerinin idari maliyetinin 100 euroyu aşmaması öngörülüyor.
Asgari sermaye zorunluluğunun kaldırılması: Şirket kuruluşu için zorunlu bir asgari sermaye tutarı belirlenmemesi planlanıyor.
Tamamen dijital işlemler: Kuruluş belgelerinin hazırlanması, başvuruların yapılması ve kayıt işlemlerinin elektronik ortamda yürütülmesi amaçlanıyor.
Tek seferde bilgi paylaşımı: Şirket bilgilerinin ilgili kamu kurumları arasında yeniden başvuru ihtiyacını azaltacak şekilde paylaşılması ve kayıt süreçlerinin kolaylaştırılması hedefleniyor.
Bu düzenlemelerle şirketlerin kuruluş aşamasında karşılaştığı bürokratik yüklerin azaltılması ve Avrupa pazarına giriş süreçlerinin hızlandırılması amaçlanıyor.
Yatırım Finansmanında Daha Esnek Bir Yapı
EU Inc. teklifinin önemli başlıklarından biri de girişimlerin yatırım alma süreçlerini kolaylaştırmak.
Avrupa'daki şirketler, özellikle uluslararası yatırım turlarında farklı ulusal şirketler hukuku düzenlemeleri nedeniyle çeşitli hukuki ve operasyonel zorluklarla karşılaşabiliyor.
Teklif, ABD girişimcilik ekosisteminde yaygın olarak kullanılan SAFE (Simple Agreement for Future Equity) benzeri finansman araçlarına daha elverişli bir hukuki çerçeve oluşturmayı amaçlıyor. Bu kapsamda dönüştürülebilir finansman araçlarının kullanılması, payların yapılandırılması ve yatırım işlemlerinin gerçekleştirilmesi bakımından daha esnek kurallar öngörülüyor.
Payların nominal değer taşıması zorunluluğunun kaldırılması ve pay devirlerinin dijital ortamda kolaylaştırılması da teklifin öne çıkan unsurları arasında. Böylece girişimlerin yatırım süreçlerinde karşılaştığı işlem maliyetlerinin azaltılması ve Avrupa'da faaliyet gösteren şirketlerin uluslararası yatırımcılar açısından daha erişilebilir hale getirilmesi hedefleniyor.
Çalışan Hisse Opsiyonları İçin Yeni Düzenleme
Teklif, şirketlerin nitelikli çalışanları çekebilmesini ve uzun vadeli olarak bünyelerinde tutabilmesini destekleyen çalışan hisse opsiyonlarına da yer veriyor. EU-ESO olarak adlandırılan mekanizma kapsamında, belirli koşullar altında çalışanların hisse opsiyonlarından elde ettikleri kazançların vergilendirilmesinin hisselerin elden çıkarılması aşamasına ertelenmesi öngörülüyor. Bu yaklaşım, çalışanların henüz nakde dönüşmemiş bir ekonomik kazanç üzerinden vergi yüküyle karşılaşmasını azaltmayı amaçlıyor. Ancak mekanizmanın kapsamı, yararlanma koşulları ve ulusal vergi sistemleriyle ilişkisi yasama sürecinde şekillenmeye devam ediyor. Dolayısıyla düzenlemenin bütün çalışanlar ve bütün hisse opsiyonları bakımından koşulsuz bir vergi ertelemesi sağlayacağı söylenemiyor.
Vergilendirme Ulusal Mevzuata Tabi Olmaya Devam Edecek
EU Inc. modeli, Avrupa Birliği genelinde tek bir kurumlar vergisi sistemi oluşturmuyor.
Şirketlerin kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve diğer vergisel yükümlülükleri, ilgili AB mevzuatı ve uygulanabilir ulusal vergi düzenlemeleri çerçevesinde değerlendirilmeye devam edecek. Bu nedenle EU Inc. statüsünde kurulacak bir şirketin, yalnızca ortak Avrupa şirket modelini kullanması nedeniyle bütün üye devletlerde aynı vergi oranlarına veya aynı vergisel yükümlülüklere tabi olması söz konusu olmayacak. Benzer şekilde iş hukuku, sosyal güvenlik ve düzenleme kapsamında uyumlaştırılmayan diğer alanlarda da ilgili ulusal mevzuat önemini koruyacak.
Şirket Yöneticilerinin Sorumlulukları ve Alacaklıların Korunması
Asgari sermaye zorunluluğunun kaldırılması, şirket alacaklılarının korunmasına ilişkin mekanizmaları da önemli hale getiriyor. Teklif, kâr dağıtımı ve pay geri alımı gibi işlemlerde şirketin mali durumunun değerlendirilmesine yönelik bilanço ve ödeme gücü testleri öngörüyor. Bu mekanizmalar, şirket varlıklarının ortaklara aktarılmasının alacaklıların haklarını tehlikeye düşürmesini önlemeyi amaçlıyor.
Yöneticilerin ilgili yükümlülüklere aykırı davranması halinde sorumluluklarının gündeme gelmesi mümkün olacak. Ayrıca mevcut şirketlerin belirli koşullarda EU Inc. modeline geçişini kolaylaştıracak dönüşüm ve yeniden yapılandırma mekanizmaları ile uygun şirketler için sadeleştirilmiş dijital tasfiye süreçleri de teklif kapsamında değerlendiriliyor.
Avrupa'nın Delaware Modeline Alternatif Arayışı
EU Inc. girişiminin arkasındaki ekonomik hedeflerden biri, Avrupa'daki yenilikçi şirketlerin büyüme ve yatırım süreçlerinde Avrupa dışındaki hukuk sistemlerine yönelme ihtiyacını azaltmak. Özellikle ABD'nin Delaware eyaleti, esnek şirketler hukuku yapısı ve yatırımcıların aşina olduğu hukuki araçlar nedeniyle uluslararası girişimcilik ekosisteminde önemli bir konuma sahip.
Avrupa Komisyonu, EU Inc. modeliyle girişimlerin benzer hukuki esnekliklere Avrupa Birliği içinde erişebilmesini ve uluslararası yatırım süreçlerini daha kolay yönetebilmesini amaçlıyor. Bununla birlikte EU Inc., Delaware şirketler hukukunun birebir karşılığı değil. Avrupa Birliği'nin mevcut hukuk düzeni ve üye devletlerin yetkileri çerçevesinde geliştirilen ayrı bir şirket modeli niteliğinde.
Türk Girişimciler ve Şirketler İçin Ne Anlama Geliyor?
EU Inc. düzenlemesi, yalnızca Avrupa Birliği'nde kurulan girişimler açısından değil, AB pazarına açılmayı hedefleyen Türk girişimciler, teknoloji şirketleri, ihracatçılar ve uluslararası yatırım arayışındaki işletmeler bakımından da önem taşıyor.
Teklifin mevcut yaklaşımına göre, EU Inc. şirketinin kayıtlı merkezinin AB içinde bulunması ve merkez yönetimi veya esas iş yerinin de AB'de yer alması gerekecek. Bu yapı, gerekli koşulların sağlanması halinde Türk girişimcilerin de modelden yararlanabilmesine imkân tanıyabilir.
Özellikle Avrupa'da yatırım almak, iştirak kurmak, yeni pazarlara açılmak veya uluslararası ortaklıklar geliştirmek isteyen Türk şirketleri açısından daha standartlaştırılmış bir şirket yapısı önemli avantajlar sağlayabilir. Ancak burada bazı hukuki ayrımların göz önünde bulundurulması gerekiyor.
EU Inc. kurulması, kuruculara veya şirket yöneticilerine otomatik oturma ya da çalışma izni sağlamayacak.Üçüncü ülke vatandaşlarının göçmenlik ve çalışma izinlerine ilişkin yükümlülükleri uygulanmaya devam edecek. Aynı şekilde EU Inc. statüsü, şirketin Avrupa Birliği genelinde tek bir vergi mükellefiyetine tabi olacağı veya bütün üye devletlerde ek yükümlülük olmaksızın faaliyet gösterebileceği anlamına gelmiyor.
Şirketin kurulduğu ülke, fiili faaliyetlerinin yürütüldüğü yer, vergisel bağlantıları, istihdam yapısı ve faaliyet gösterdiği sektörün düzenleyici gereklilikleri önemini koruyacak. Örneğin Türkiye merkezli bir teknoloji şirketinin EU Inc. modeliyle Avrupa'da şirket kurması, diğer üye devletlerdeki faaliyetlerinin otomatik olarak bütün yerel izin, kayıt ve vergi yükümlülüklerinden muaf olmasını sağlamayacak.
Bununla birlikte model, özellikle uluslararası yatırımcılarla çalışan ve birden fazla Avrupa ülkesine açılmayı hedefleyen Türk girişimleri için şirket kuruluşu ve yatırım finansmanı süreçlerinde daha öngörülebilir bir hukuki çerçeve sunabilir. Bu nedenle EU Inc., yalnızca yeni bir şirket türü olarak değil, Türk şirketlerinin Avrupa pazarına giriş ve uluslararası büyüme stratejilerini etkileyebilecek bir düzenleme girişimi olarak da değerlendirilmeli.
Yasama Sürecinde Son Durum
Avrupa Komisyonu'nun 18 Mart 2026'da sunduğu EU Inc. teklifi, AB'nin olağan yasama süreci kapsamında değerlendiriliyor. AB Konseyi, 23 Ekim 2026 tarihinde düzenlemeye ilişkin müzakere pozisyonunu kabul ederek önemli bir aşamayı tamamladı.Bununla birlikte teklif henüz nihai olarak kabul edilmiş değil. Avrupa Parlamentosu'nun pozisyonu ve kurumlar arası müzakereler sonucunda düzenlemenin kapsamı, teknik hükümleri ve uygulama takvimi değişebilir.
Konseyin kabul ettiği pozisyonda üye devletlerin uygulama hazırlıkları için 21 aylık bir süre öngörülmesi de yeni modelin yasalaşmasının hemen ardından tüm ülkelerde kullanılmaya başlanmasının kesin olmadığını gösteriyor. Düzenlemenin tüzük olarak kabul edilmesi halinde, AB hukukunun genel ilkeleri uyarınca üye devletlerde doğrudan uygulanabilir olması bekleniyor. Ancak gerekli idari ve teknik altyapıların oluşturulması ile uygulama tarihlerinin belirlenmesi ayrıca önem taşıyacak.
EU Inc. henüz kurulabilir bir şirket türü değil. Bununla birlikte teklifin ilerlemesi, Avrupa Birliği'nin girişimcilik, yatırım finansmanı ve şirketler hukukunda daha bütünleşik bir yapı oluşturma yönündeki çalışmalarının önemli bir parçasını oluşturuyor.
Kaynaklar
Avrupa Komisyonu, 18 Mart 2026, EU Inc. / 28. Rejim düzenleme teklifi: COM(2026) 321
Avrupa Birliği Konseyi, 23 Ekim 2026, EU Inc. düzenlemesine ilişkin Konsey müzakere pozisyonu
Avrupa Birliği Konseyi, Mayıs 2026, 28. Rejim hakkında politika değerlendirme belgesi
Stibbe, EU Proposal for a Regulation on the 28th Regime – Corporate Legal Framework




Yorumlar